Ekonomi İle Göstergelerden Baz Etkisi

0
287

Ekonomiyle ilgili göstergelerde başlıca iki hesaplama yöntemi kullanılır. Örneğin belirli bir aydaki enflasyon oranı, o aydaki fiyat endeksi düzeyi ile önceki ayın endeks düzeyi karşılaştırıla­rak bulunur.

Sanayi üretimi ve milli gelirde ise belirli bir dönemdeki deği­şim, hem önceki ayla hem de önceki yılın aynı dönemiyle karşı­laştırılarak hesaplanır. Herhangi bir aydaki sanayi üretimi dü­zeyi, önceki yılın aynı ayındaki üretim düzeyi düşükse, yüksek bir değişim oranı üretir. Önceki yılın aynı ayında sanayi üretimi yüksekse bu kez düşük bir oranla karşılaşırız.

Bu iki tür açıklama bazen kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açar. Sanayide önceki aya göre bir yavaşlama yaşanırken yüksek oranlı bir üretim artışının açıklanması şaşırtıcı olabilir. Ekonomide gözle görülür bir canlanma yaşanmadığı ve önceki aylara göre üretim artmadığı halde, artış oranlarının yüksek çık­ması bazılarını kuşkulandırır. Baz etkisi nedeniyle ekonominin canlandığı bir dönemde, düşük büyüme oranlarıyla karşılaşmak da mümkündür.

Bazı durumlarda, bir dönemdeki düzeyi, önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırmak daha iyi sonuçlar verir. Örneğin şemsiye satışları, yılın son çeyreğinde üçüncü çeyreğe göre yüzde 70’e kadar yüksek bir oranda artabilir. Bu oran yanıltıcıdır. Bir şemsiye şirketi son çeyrek satış rakamlarını, önceki yılın son çeyreğindeki satış rakamlarıyla karşılaştırdığında ise gerçek değişim oranlarına ulaşır ve üretim planlamasını bu orana göre daha sağlıklı bir şekilde yapar.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz